Project duurzame producten

Situering en doelstellingen van de aanbeveling omtrent duurzame financiële producten

Duurzame financiële producten kunnen verschillende vormen aannemen. De meest gekende zijn de ethische of duurzame beleggingsfondsen (SRI ICB’s). Daarnaast zijn er ook in mindere mate duurzame verzekeringsproducten, duurzame spaarproducten en duurzame kredieten (‘groene kredieten’).

De concrete invulling van de ‘duurzaamheid’ van een bepaald product wordt in grote mate bepaald door de verdeler of de promotor van het product. Dit heeft als gevolg dat het voor de consument niet steeds duidelijk is welke producten ‘echt’ duurzaam zijn. Te meer omdat de invulling van duurzaam of ‘ethisch’ niet voor iedereen hetzelfde is. Kernenergie, tabak of genetisch gemodificeerde organismen zijn voorbeelden van zogenaamde controversiële activiteiten waarvan de financiering via een duurzaam product ter discussie staat.

Enkele minimumnormen moeten worden gerespecteerd. Omvangrijke financiering van de wapenindustrie of van bedrijven die op flagrante wijze de mensenrechten schenden, zijn moeilijk te verantwoorden.

Het is voor de consument van groot belang om op een gemakkelijke en duidelijke manier te kunnen achterhalen of de invulling van duurzaamheid van een product aansluit bij zijn persoonlijke visie hierover.

Daarnaast moet hij er op kunnen rekenen dat het product dat hij heeft aangekocht ook effectief, rechtstreeks of onrechtstreeks, duurzame doeleinden ondersteunt.

Stakeholderconsultatie

Het project werd inhoudelijk begeleid door Belsif, het Belgisch Forum voor Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Investeren, en Forum Ethibel, een onderzoeks- en consultatiebureau actief rond certificering en audit van duurzame beleggingsfondsen.

Tot de werkzaamheden werden afgevaardigden van volgende instellingen uitgenodigd. Deze instellingen werden op de hoogte gehouden van de tussentijdse resultaten maar namen niet noodzakelijk deel aan de vergaderingen.

  • Belsif
  • Forum Ethibel
  • EIRIS
  • Sustainalytics
  • Vigeo
  • KBC AM
  • BNP Paribas Fortis
  • Dexia AM
  • ING Bank België
  • Petercam
  • Axa IM
  • Triodos
  • Beama
  • Belgische Vereniging van Pensioeninstellingen (BVPI)
  • Assuralia
  • AG Insurance
  • Dexia Insurance België
  • Ethias
  • Incofin
  • ParticipatieMaatschappijVlaanderen (PMV)
  • Hefboom
  • FairFin / Netwerk Vlaanderen
  • Réseau Financement Alternatif (RFA)
  • Vlaams Overleg Sociale Economie (VOSEC)
  • Ernst & Young
  • KULeuven
  • Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) Vlaanderen

Werkwijze

De uitwerking van een aanbeveling betreffende duurzame financiële producten werd in 2 werkpunten opgedeeld.

Positieve en negatieve criteria

Met negatieve criteria worden activiteiten, bedrijven of overheden afgelijnd die niet kunnen worden gefinancierd via een product dat zich als duurzaam profileert. Deze criteria fungeren als een filter die bepaalde financieringen uitsluit.

Naast een negatieve invulling is er ook een positieve invulling van duurzaamheid. Een product kan zich bijv. specifiek focussen op milieuaspecten of arbeidsomstandigheden.  Via hun aandeelhouderschap kunnen beleggingsproducten ook aandacht vragen voor duurzaamheid in het beleid van een onderneming waarin ze investeren.

De via een duurzaam product gefinancierde bedrijven of overheden dienen echter steeds aandacht te besteden aan alle drie de dimensies van duurzaamheid: het milieu, het sociale aspect (arbeidsomstandigheden) en goed bestuur. (De zogenaamde ESG aspecten: Environment, Social and corporate Governance)

Rond dit werkpunt werd onder begeleiding van Belsif, het Belgisch Forum voor Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Investeren, een advies aan Febelfin uitgewerkt over hoe positieve en negatieve criteria in de praktijk kunnen worden gebracht.

Het advies werd in december 2011 gefinaliseerd. U kunt het hier nalezen .

Transparantie, audit en controle

De invulling van duurzaamheid, bovenop enkele minimumnormen, kan aanzienlijk verschillen tussen de beschikbare duurzame financiële producten. Daarom is het van groot belang dat aan de klant duidelijk wordt meegedeeld welke vorm die invulling aanneemt en hoe de kwaliteit ervan wordt gegarandeerd.

Duurzame producten moeten daarom voldoende transparantie en regelmatige rapportering bieden over hoe zij de duurzame beleidskeuzes van een product in de praktijk omzetten. Dit maakt het mogelijk dat de verdeler of promotor van het duurzaam product hierover wordt aangesproken en in staat is verantwoording af te leggen over de gemaakte keuzes (‘Accountability’).

Daarnaast worden ook kwaliteitsbeheer en onafhankelijke controle van de relevante procedures verwacht, opdat de klant kan vertrouwen dat de door het product gekozen invulling van duurzaamheid ook consequent en kwaliteitsvol wordt geïmplementeerd.

Rond dit werkpunt werd onder begeleiding van Forum Ethibel een studie aan Febelfin uitgewerkt over hoe audit en controle van duurzame producten in de praktijk kunnen worden gebracht.

De studie werd in februari 2012 gefinaliseerd. U kunt ze hier nalezen .

Ontwerp van aanbeveling: consultatie

Febelfin werkte op basis van de 2 extrene adviezen een ontwerp van aanbeveling aan haar leden uit.

Hierbij werd rekening gehouden met de bestaande BEAMA-methodologie betreffende duurzame beleggingsfondsen en met operationele, technische en juridische overwegingen.

In juni 2012 polste Febelfin naar de mening van alle belanghebbenden. Alle geïnteresseerde partijen konden deelnemen aan een openbare consultatie. De resultaten ervan werden in overweging genomen worden bij het finaliseren van de aanbeveling.

U kunt de ontwerptekst van de aanbeveling hier vinden .

Finalisatie

Na het finaliseren van de tekst, werd de aanbeveling in oktober 2012 overgemaakt aan alle Febelfin-leden.

Febelfin gaf in een informatiesessie voor haar leden bijkomende toelichting over de praktische uitvoering van de aanbeveling.

U kunt de finale tekst van de aanbeveling hier vinden .